Madaktari wa China na Tanzania wakipiga picha na mgonjwa Omar Haji Makame baada ya upasuaji wa mafanikio wa laparaskopia katika Hospitali ya Lumumba, Zanzibar, Tanzania, Oktoba 20, 2025. (Timu ya 35 ya madaktari wa China Zanzibar/Handout kupitia Xinhua)
Kwa Omar Haji Makame mwenye umri wa miaka 74, mkazi wa Zanzibar, Tanzania, anayejulikana kwa tabia yake ya upole na nguvu ya kimya kimya, miezi mitano iliyopita imekuwa safari ya kuogofya iliyojaa maumivu, kutokuwa na uhakika, na hatimaye matumaini.
Hadithi yake, iliyojaa ustahimilivu na ushirikiano wa kimataifa, sasa inasimama kama ushahidi wa nguvu ya mabadiliko ya msaada wa kitabibu na huruma ya kibinadamu.
Kwa mujibu wa mwanawe, ilianza na kujaa kwa tumbo kulikosumbua, hadi maumivu makali ya tumbo yakamfanya Makame ashindwe kujisaidia na kutapika bila kudhibitiwa. Madaktari waligundua kuziba kwa utumbo na uvimbe katika sehemu ya sigmoid ya utumbo mpana, na walifanya upasuaji wa dharura wa colostomy ili kuokoa maisha yake.
“Ingawa nina watoto wengi, nilipata ugumu mkubwa kimwili na kihisia kutokana na stoma, na changamoto za kila siku za kudhibiti kifaa hicho bila msaada ziliniacha nikijihisi mpweke na dhaifu,” alikumbuka Makame, anayeishi peke yake, alipokuwa akizungumza na Xinhua.
Wiki kadhaa baadaye, uvimbe ulitokea karibu na stoma, ambao uligundulika kuwa hernia ya parastoma. Licha ya kufanyiwa upasuaji mwingine na raundi tatu za tiba ya kemotherapi, uvimbe wake haukuonyesha mwitikio mzuri.
Haitham Hassan, daktari wa eneo hilo katika Hospitali ya Lumumba, alisema kuwa kadri hali ilivyozidi kuwa tata, kulikuwa na wazo la kufanya upasuaji wa kuondoa sehemu ya utumbo.
Kwa wakati muafaka, timu ya 35 ya madaktari wa China Zanzibar ilifika katika Hospitali ya Lumumba. Miongoni mwao alikuwa Bao Zengtao, daktari bingwa wa upasuaji wa jumla na kiongozi wa timu, ambaye hakusita kufanya kila juhudi kumwokoa Makame.
Bao, kwa kushirikiana na Hassan, walianzisha tathmini ya kina, ikiwemo uchunguzi wa CT scan ya tumbo ulioboreshwa na vipimo vya alama za uvimbe. Bao alihitimisha kuwa Makame alikuwa anafaa kufanyiwa upasuaji wa laparaskopia usiohitaji uvamizi mkubwa, mbinu ambayo awali ilionekana haiwezekani kwa kesi ngumu kama hiyo.
Bao Zengtao (wa kwanza kushoto), daktari bingwa wa upasuaji wa jumla na kiongozi wa timu ya 35 ya madaktari wa China Zanzibar, akifanya kazi na madaktari wa Tanzania wakati wa upasuaji wa laparaskopia katika Hospitali ya Lumumba, Zanzibar, Tanzania, Oktoba 20, 2025. (Timu ya 35 ya madaktari wa China Zanzibar/Handout kupitia Xinhua)
“Wengi walidhani upasuaji wa wazi ndio ulikuwa chaguo pekee,” Bao alieleza. “Lakini kwa tathmini ya makini na ushirikiano, tuliona njia ambayo ingeweza kupunguza madhara na kuharakisha kupona.”
Timu ya upasuaji ilipanuliwa kumjumuisha Zhang Shuxian, mtaalamu wa endoskopia, ambaye alisaidia kuthibitisha eneo sahihi la uvimbe na utendaji wa sehemu ya juu ya utumbo. Uchunguzi wa CT ulionyesha hakuna dalili za kusambaa kwa saratani, na hivyo kufungua njia ya upasuaji wa kishujaa na wa kihistoria.
Siku ya upasuaji, kikosi cha taaluma mbalimbali kilikusanyika: Bao aliongoza upasuaji huo, akisaidiwa na Hassan, daktari wa mfumo wa mkojo Wang Kunpeng, na daktari wa usingizi Luan Hengfei.
Kwa pamoja, walifanya upasuaji wa laparaskopia wa kuondoa kabisa saratani ya sehemu ya sigmoid ya utumbo mpana, wakarudisha hali ya kawaida ya stoma, na kurekebisha hernia, yote kwa upasuaji mmoja. Hii ilikuwa mara ya kwanza Zanzibar kutibu kesi kama hiyo kwa kutumia mbinu hii ya kisasa.
“Sihitaji tena kuteseka kwa maumivu ya stoma. Naweza kuishi kama mtu wa kawaida tena,” alisema kwa shukrani kubwa kwa timu ya madaktari.
Maneno yake yaliwagusa sana madaktari wa China, wengi wao wakiwa wametumia miaka mingi kuhudumu barani Afrika chini ya mpango wa msaada wa kitabibu wa China. Tangu miaka ya 1960, zaidi ya wataalamu 800 wa tiba kutoka China wamefanya kazi Zanzibar, wakifanya zaidi ya upasuaji 240,000 na kuokoa maisha ya makumi ya maelfu ya watu.
Timu ya 35 ya madaktari wa China inaendeleza urithi huu, ikileta siyo tu utaalamu bali pia vifaa muhimu na mafunzo. Mapema mwaka huu, Wizara ya Afya ya Zanzibar ilipokea vifaa vya kitabibu kutoka serikali ya China ili kusaidia shughuli za upasuaji na kuanzisha kambi maalum za tiba katika visiwa vyote.
Rais wa Zanzibar, Tanzania, Hussein Ali Mwinyi, hivi karibuni aliwatunuku wanachama wa timu ya 34 ya madaktari wa China kwa huduma yao bora, akisisitiza ushirikiano wa kudumu kati ya China na Tanzania katika sekta ya afya.
Makame anapoanza ukurasa mpya wa maisha, bila mizigo iliyokuwa ikimfunga hapo awali, ni ukumbusho kwamba nyuma ya kila hatua ya kitabibu kuna maisha ya binadamu yanayobadilishwa, na kwamba uponyaji haujui mipaka.